26-04-08

Interview: "Ouders zijn niet oorzaak van stotteren"

kurt eggersKurt Eggers (foto) is stottertherapeut, lector aan de Lessius Hogeschool en geaffilieerd onderzoeker aan de KU Leuven, waar hij aan een doctoraat over het verband tussen stotteren en het temperament van kinderen werkt. Op welke leeftijd ontstaat stotteren? 'De meesten beginnen te stotteren tussen twee en vijf, zes jaar. Het kan ineens hevig beginnen of heel geleidelijk aan. Jongens doen het drie tot vier keer vaker dan meisjes. Niemand is honderd procent vloeiend, maar stotteren is nog iets anders. Het gaat om drie zaken: herhalingen (dadadadat is of ik ik ik), verlengingen (llllllekker) en blokkeringen (k...k... kaas).' Is het erfelijk? 'Er is een zekere aanleg mee gemoeid. Uit recent onderzoek blijkt dat de hersenen van stotterende kinderen een beetje anders functioneren. Vermoedelijk is het ook een kwestie van temperament. En er zijn uitlokkende factoren, zoals voorafgaande spraak- en taalproblemen en stress.' Stress bij peuters? 'Denk aan een kind dat iets wil zeggen, maar mama wil net vertrekken. Of een kind dat zich haast om iets te vertellen omdat hij weet dat zijn broertje hem elk moment kan onderbreken. Het kan ook om positieve stress gaan, zoals het uitkijken naar Sinterklaas of een verjaardagsfeest.' Moet je het stotteren negeren? 'Nee, dat is gesteund op een achterhaalde theorie. Sommigen dachten toen dat stotteren het gevolg was van de reactie van ouders op normale spraakonvloeiendheden van kinderen. Maar ouders veroorzaken het stotteren niet. Hoe ze reageren is wel belangrijk in de evolutie van het stotteren, of het al dan niet een probleem wordt.' Wat moeten ouders doen? 'Om te beginnen het spreektempo in het gezin omlaag halen. Als je kind zegt: “Ik-ik-ik-ik heb iets leuks gedaan,, reageer dan niet met “Wat?,, maar laat een pauze van een of twee seconden en herhaal rustig zijn opmerking: “Ha, je hebt iets leuks gedaan! Wat was het?" Op die manier breng je rust in het gesprek.' Ouders zeggen soms: 'Neem eerst eens diep adem.' 'Ik zou dat niet doen. Het werkt contraproductief. Er zijn meer van die goedbedoelde adviezen, zoals “Denk eens goed na", “Probeer eens opnieuw", of “Doe het eens wat trager". Ze kunnen het stotteren juist in stand houden. 'Vanaf wanneer moeten ouders zich zorgen maken? 'Feit is dat kinderen die nog maar een week of twee stotteren, meer kans hebben er sneller zelf vanaf te geraken dan kinderen die dat al een jaar doen. De enen stotteren plots in alle hevigheid, bij de anderen gaat het wat op en neer. Kijk ook naar de rest van de taalontwikkeling: doen zich daar problemen voor of niet? En vertoont je kind al secundair gedrag, zoals knipperen met de ogen, vechten uit frustratie of angst om te spreken, dan is je ongerustheid zeker terecht. Maak een afspraak met een logopedist-stottertherapeut zodra je ongerust wordt. Misschien hoeft het kind nog niet in therapie, maar dan kunnen ouders al advies krijgen over hoe ze ermee moeten omgaan. In de praktijk zien mijn collega's veel ouders met jonge kinderen, men wacht gelukkig niet meer zo lang als vroeger.' (Bron: De Standaard, 18 april 2008)

16-10-07

Spreken voor studenten logopedie in Brugge

KHBO_colorprintOp uitnodiging van onze vrienden van Stotterforum wordt de VSU geregeld gevraagd om te komen spreken voor studenten logopedie. Dat was ook gisteren (maandag 15 oktober) het geval, toen we verwacht werden aan de KHBO in Brugge. Ikzelf (Philippe) was de vertegenwoordiger van de Vlaamse Stotter Unie. Daarnaast waren er nog een 6-tal andere stotteraars van de partij. Gastvrouw van dienst was docente en logopediste Anne Breda. Zo'n gespreksavond met toekomstige logopedisten is altijd erg interessant. Zeker als je een groep van 30 studentes moet toespreken, zoals gisteren het geval was. Ik was immers een van de 3 'moedigen', die op voorhand bereid was gevonden om een dergelijke 'uitdaging' aan te gaan. Nu ja, uitdaging is intussen een groot woord. Want ik heb het ondertussen al verschillende malen gedaan, zodat het presenteren stilaan routine begint te worden. Maar toch word je voor zo'n grote groep geconfronteerd met een spreeksituatie die je in het dagelijks leven maar zelden tegenkomt. Het komt er dus op aan om de Impoco-techniek goed toe te passen, anders dreig je in een dergelijke situatie in de problemen te komen. In totaal hield ik een korte redevoering van zo'n 10 minuten. Alles ging heel vlot. Ik vertelde m'n stotter-CV: van hoe ik op m'n achtste begon te stotteren, over de jarenlange logopedie tot de Impoco-methode. Heel opvallend vind ik het feit dat zo weinig jongens de opleiding logopedie volgen, want in mijn jeugdjaren ging ik meestal in therapie bij mannelijke logopedisten. Maar blijkbaar heeft de emancipatie zijn werk gedaan, want gisteren waren er wel 30 meisjesstudenten tegenover slechts een jongen. Al is dat al een vooruitgang tegenover vorig jaar, want toen zat er in het laatste jaar geen enkele jongen. Maar goed, na de toespraak voor de grote groep studenten, verspreidden we ons in een 7-tal kleinere groepjes. Het gaf de studentes de kans om in kleinere kring vragen te stellen aan de mensen die stotteren. Om het kwartier moesten de stotteraars dan doorschuiven naar een volgende groep. Ikzelf kreeg natuurlijk vooral vragen over de Impoco-methode. "Is dat niet lastig om de hele dag spiercontracties te doen", was een veelvoorkomende vraag. Ik begrijp de vraag natuurlijk wel. Ik had immers dezelfde vraag toen ik voor het eerst over de Impoco-methode hoorde. Maar voor mij zijn die spiercontracties na al die jaren een soort van automatisme geworden. Ik heb er ook geen erg meer in dat ik ze doe. Ik doe ze ook zo snel dat het nog nauwelijks opvalt. Pas wanneer ik opnieuw dreig te blokkeren, praat ik langzamer. Het is een beetje vergelijkbaar met autorijden. Wanneer je op een autosnelweg rijdt, ga je ook in vijfde versnelling. Maar wanneer er plots een scherpe helling opduikt, moet je weer terug naar derde. Zo is het ook met mijn spreektechniek. Of je kan het nog anders formuleren: niet-stotteraars gebruiken een automatische versnellingsbak, terwijl ikzelf een manuele versnellingsbak heb om te spreken. Ik vind het trouwens heel belangrijk dat je op zo'n avond een genuanceerd beeld schetst van je stottertherapie. Mij zal je nooit horen zeggen dat de Impoco-methode DE therapie is tegen stotteren. Die bestaat immers niet. Eigenlijk kan je stellen dat vooral zwaardere stotteraars gebaat zijn met spreektechnieken à la Impoco. De Impoco-methode is immers zo'n radicale andere manier van praten, dat lichte stotteraars hem sowieso niet altijd gaan gebruiken wanneer het ook zonder lukt. Traditioneel werkt de klassieke logopedie anders. De logopedische wereld is altijd erg beïnvloed geweest door de opvattingen van de Amerikaanse professor spraakpathologie Charles Von Riper (1905-1995). Voor de niet-gewijden: professor Von Riper stotterde zelf, en vond dat stotteraars hun spraakgebrek moesten leren aanvaarden. Eens hun stotteren aanvaard, zouden ze opgelucht zijn en vlotter beginnen praten. Nu ja, zo'n boodschap van "je moet je stotteren aanvaarden", kan je inderdaad meegeven aan lichte stotteraars, maar zware stotteraars (zoals ikzelf) hebben daar maar weinig boodschap aan. Eens buiten de therapiekamer, beginnen ze bij de eerste de beste gelegenheid weer te haperen. Het zelfbeeld daalt dan crescendo. Zomaar je stotteren aanvaarden, is dus niet altijd een optie.Dat vind ik dan belangrijk om mee te geven op zo'n gespreksavond met toekomstige logopedisten. Maar tegelijk wil ik niet verder polariseren tussen de wereld van zelfhulp en de klassieke logopedie. Want beiden kunnen best veel van elkaar leren. Ze bekijken immers hetzelfde probleem, maar elk vanuit een ander oogpunt: de logopedie vanuit theoretisch, en de zelfhulp vanuit praktisch oogpunt. Helaas gebeurt dat 'leren van elkaar' in de praktijk nog veel te weinig. Maar hopelijk vormen gespreksavonden als deze daarvoor een eerste aanzet.

22:34 Gepost door Zeemeeuw in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: studenten, logopedie, brugge, school |  Facebook |

02-09-07

Kim Gevaert

kim gevaertOnze nationale atletiektrots Kim Gevaert (foto) behoort sinds deze week tot de snelste vrouwen ter wereld. Gevaert blinkt echter niet alleen uit op de atletiekpiste, maar was ook op school een hoogvlieger. Het leverde haar een universitair diploma logopedie op. Gevaert kwam tijdens haar studie geregeld in contact met stotteraars, en leerde veel van hen. Toen ze vorig jaar Europese kampioene werd, legde vader Gevaert meteen het verband. "Gefocust zijn en tegelijk relativeren is het geheim van haar succes. Twee dingen die ze heeft onthouden van de stottertherapie", aldus vader Gevaert in een gesprek met de krant Gazet van Antwerpen. Haar ouders bevestigen ook dat Kim vroeger last had van faalangst en overdreven bescheidenheid. Kim zelf bevestigt de heilzame invloed van het contact met mensen die stotteren. "Ik leerde van hen om negatieve gedachten uit mijn hoofd te filteren, en ze om te zetten in positieve gedachten. Om een mentale klik te maken, zodat ik geen energie verlies aan nutteloos gepieker."

21:42 Gepost door Zeemeeuw in Actualiteit | Permalink | Commentaren (0) | Tags: kim gevaert, atletiek, logopedie, topsport |  Facebook |

16-03-07

Stotteren mag, maar moet niet

Enige tijd geleden was de Vlaamse Stotter Unie uitgenodigd om te komen spreken voor studenten logopedie. Nu ja, eigenlijk moet ik spreken van studentes logopedie, want logopedie is haast een exclusieve meisjesrichting. Vaak weten deze studentes heel wat af van stotteren, maar krijgen ze nauwelijks les over geschikte therapieën. Een van hen stelde de vraag hoe je stotteraars het best helpt: door hen te zeggen dat ze mogen stotteren, of door hen te melden dat ze net niet mogen stotteren. Wel, het klinkt paradoxaal, maar als je tegen een stotteraar zegt dat hij niet mag stotteren, gaat hij vaker stotteren. En als je tegen dezelfde persoon zegt dat hij mag stotteren, zal hij net minder stotteren. Het heeft alles te maken met de prestatiedruk die een stotteraar ervaart, en die hem nogal eens de das om doet. Ik spreek opzettelijk over "hem", want stotteraars zijn meestal van het mannelijke geslacht: de verhouding is ongeveer 80-20. Vandaar mijn oproep aan de meisjes-logopedisten: zeg voortaan tegen jullie mannelijke klanten-stotteraars dat ze mogen stotteren, en ze zullen minder blokkeren!

00:05 Gepost door Zeemeeuw | Permalink | Commentaren (0) | Tags: logopedie, stotteraar, therapie, stotteren |  Facebook |

26-01-07

Logopedie en zelfhulp: een moeilijke relatie

De leden van de Vlaamse Stotter Unie worden geregeld uitgenodigd om de Impoco-methode te presenteren aan logopedisten of aan studenten-logopedie. Op zich is dit een goede evolutie, want pakweg tien jaar geleden zou dit onmogelijk geweest zijn. Logopedie en zelfhulp-initiatieven (zoals de Impoco-methode) waren twee totaal verschillende werelden, en heel wat logopedisten lieten niet na om hun afkeur te tonen. Overigens is dit geen typisch Belgisch probleem, want overal in Europa leven beiden op gespannen voet. Vandaag de dag is de tegenstelling gelukkig niet meer zo scherp, maar toch blijven logopedie en zelfhulp twee verschillende werelden. En dat is best spijtig, vooral voor de stotteraars zelf. Waar gaat deze tegenstelling over? Traditioneel zijn weinig logopedisten gespecialiseerd in stotteren, dit bij gebrek aan een degelijke opleiding. De weinige gespecialiseerde logopedisten leren stotteraars ook en vooral om hun probleem te aanvaarden. Simpel gezegd: ze leren stotteraars vloeiend stotteren. Deze boodschap kan inderdaad heilzaam zijn voor lichte stotteraars, maar zware stotteraars hebben er maar weinig boodschap aan. Ze zien hun spraakgebrek als een ernstige hinderpaal in het dagelijks leven, en willen vooral vlotter leren spreken. Op dit vlak schiet de logopedie nog te kort. Net daarom zijn (overal ter wereld) zelfhulp-initiatieven ontstaan. Zijn dit wondermethodes, zoals soms beweerd wordt? Neen, natuurlijk niet. Het gevecht tegen stotteren vergt bloed, zweet en veel tranen. Het is keiharde topsport. Elke dag opnieuw. Het is het verhaal van vallen, opstaan, opnieuw vallen en weer opstaan. Niet iedere stotteraar heeft deze motivatie, net zoals niet iedere sporter genoeg motivatie heeft om naar de top door te stoten. Only the strongest survive in the jungle of stuttering. Toch blijven een aantal logopedisten blind voor de resultaten van zelfhulpmethodes. Dat is spijtig, maar niet helemaal onlogisch. Stottertherapie is helaas ook een keiharde business, en een aantal logopedisten is daarom niet geneigd om door te verwijzen. Dit is bijzonder jammer, vooral wanneer deze hardleerse logopedisten zelf niet de kennis hebben om stotteraars te helpen. En dit geldt helaas voor de grote meerderheid van de Vlaamse logopedisten. Stotteren krijgt dan ook maar weinig aandacht in de opleiding logopedie. Precies daarom zouden een aantal logopedisten hun paardenbril moeten afzetten. De meeste stotteraars kiezen er immers nog altijd voor om vloeiend te leren spreken, eerder dan vlotter te kunnen stotteren. Vandaar mijn oproep aan de logopedisten: stutterers have a dream, make it come true.

22:13 Gepost door Zeemeeuw | Permalink | Commentaren (0) | Tags: logopedie, zelfhulp, opleiding |  Facebook |